Якая яна - беларуская мова?
Беларуская мова - гэта дзяржауная мова беларусаў. Уваходзіць у індаеўрапейскую моўную сям'ю, славянскую групу, усходнеславянскую падгрупу.
Сучасная беларуская мова існуе ў літаратурнай і дыялектнай формах. Асноўны масіў падзяляецца на 2 вялікія дыялекты: паўночна-ўсходні і паўднёва-заходні, паміж якімі знаходзіцца паласа пераходных сярэднебеларускіх гаворак. Літаратурная мова генетычна грунтуецца на гаворках цэнтральнай Беларусі.
Алфавіт літаратурнай мовы створаны на аснове кірыліцы.
“Ад прадзедаў спакон вякоў нам засталася спадчына…”. І неад’емная частка яе — родная мова. Яна не проста сродак зносін, з дапамогай якога людзі наладжваюць сувязі, абменьваюцца інфармацыяй, яна — своеасаблівае люстэрка жыцця i працы народа, яго грамадскага i культурнага развіцця.
Наша родная мова самая прыгожая і вельмі мілагучная. Яна - нібы спеў салаўя, нібы звон капелі ранняй вясной, нібы гук сярпа ў полі; яна цеплая, як матуліна пяшчота!
Беларуская мова прыгожая і незвычайная. Колькі цудоўных твораў напісана на гэтай мове.
Нават многія паэты і пісьменнікі захопленыя і натхнённыя роднай мовай.
Уладзімір Дубоўка
Родная мова, цудоўная мова!..
Родная мова, цудоўная мова!
Ты нашых думак уток і аснова!
Матчын дарунак ад самай калыскі,
ты самацветаў яскравая нізка.
Кожны з іх барвы дзівосныя мае,
вечным агнём зіхаціць - не згарае.
Ты мне заўсёды была дапамогай,
дзе б і якой ні хадзіў я дарогай.
Чую ў табе перазвоны крыніцы,
чую ў табе і раскат навальніцы,
чую павевы зялёнага бору,
водгулле працы у родным прасторы.
Кожнай драбнічкай ты варта пашаны,
кожнае слова вякамі стварана.
І на вякі яно жыць застаецца,
вечнае так, як народнае сэрца.
1966
Знакамітымі творамі былых ды сучасных пісьменнікаў з'яўляюцца:
- «Песня пра зубра» — Мікола Гусоўскі.
- «Палескія рабінзоны» — Янка Маўр.
- «Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях» — Ян Баршчэўскі.
- «Рома Едзе» — Раман Свечнікаў.
- «Мова» — Віктар Марціновіч.
- «На ростанях» — Якуб Колас.
- «Людзі на балоце» — Іван Мележ.
- «Тутэйшыя»- Янка Купала.
- «Альпiйская балада» — Васіль Быкаў.
- «Каласы пад сярпом тваiм» — Уладзімір Караткевіч.
- і многія іншыя.
У кожнага чалавека ёсць свая родная мова. І кожны ўлічвае сваю кропку гледжання аб ёй. Аднак беларускай мовай нельга не захапляцца, бо з дапамогай яе можна перадаць усю прыгажосць навакольнага свету, а таксама і ўнутраны свет чалавека. Калі родная мова папулярна і кахана, то таксама будзе і з народам, які на ёй размаўляе.